200 χρόνια Μάριους Πετιπά
0 139 Ημερολόγιο της μπαλαρίνας Ιστορία του μπαλέτου

200 χρόνια Μάριους Πετιπά

Ο Victor Marius Alphonse Petipa, δημιούργησε πάνω από 50 από τα πιο σημαντικά έργα της χρυσής εποχής του Μπαλέτου. Με την πολύτιμη συμβολή του το ρωσικό μπαλέτο αναγεννήθηκε ενώ πολλοί τον αποκαλούν ακόμη και «πατέρα» του. Ιδιοφυής, τελειομανής και ακούραστος δημιουργός με αστείρευτη φαντασία, άφησε τεράστια κληρονομιά στις επόμενες γενιές.

 

Τα πρώτα του χρόνια

Γεννήθηκε στη Μασσαλία, στις 11 Μαρτίου 1818, από μητέρα τραγωδό Victorine Grasseau και πατέρα δάσκαλο χορού Jean Antoine Petipa. Πολυταξιδεμένος και σε επαφή με τις τέχνες από μικρός ακολουθούσε τους γονείς του στις εμφανίσεις τους σε ευρωπαϊκά θέατρα, έμαθε μπαλέτο στο σπίτι και βιολί στις Βρυξέλλες στο Grand College & music conservatory.

 

Κατά τη διάρκεια της Βελγικής Επανάστασης του 1830, η οικογένεια του διέφυγε την ανεργία μετακομίζοντας στη Νάντη (Δυτική Γαλλία), όπου ο Marius σπούδασε χορό με δάσκαλο τον Auguste Vestris. Αναρρώνοντας, με σπασμένο πόδι, περιόδευσε στη Νέα Υόρκη και εμφανίστηκε στο κωμικό έργο La Tarentule (The Tarantula) του Jean Coralli, το πρώτο μπαλέτο στο Broadway, το 1839. Εμφανίστηκε στο Comédie Française, (ένα από τα ελάχιστα κρατικά θέατρα στη Γαλλία που θεωρείται το παλαιότερο-ακόμα ενεργό θέατρο στον κόσμο!), με τη ντίβα Carlotta Grisi και στην Όπερα του Παρισιού μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του Lucien, ο οποίος ήταν επίσης χορευτής.

 

Χορευτής και χορογράφος παράλληλα..

Ο Petipa χόρεψε με την Elena Andreyanova στη Ζιζέλ το 1842 στην Αγία Πετρούπολη και στη Μόσχα. Σκηνοθέτησε πρωτότυπα έργα στο Μπορντώ της Γαλλίας και χόρεψε στην «Κακοφυλαγμένη κόρη» και στο «La Péri» (Η καλή νεράιδα), όπου η Grisi έμεινε στην ιστορία για ένα άλμα που εκτελούσε από μία κατασκευή σαν εξέδρα ύψους 2 μέτρων και έπεφτε στην αγκαλιά του Lucien Petipa!

Στη Μαδρίτη, ως πρώτος χορευτής στο Βασιλικό Θέατρο, εμφανίστηκε σε πρωτότυπα μπαλέτα μέχρι που η ερωτική του ιστορία με μία παντρεμένη γυναίκα, τον ανάγκασε να εγκαταλείψει την πόλη.

Πίσω στην Αγία Πετρούπολη το 1847, ο Πέτιπα εισήγαγε μεσογειακό ταπεραμέντο στην αυτοκρατορική εταιρεία φέρνοντας Ιταλίδες μπαλαρίνες εκπαιδευμένες από τον Carlo Blasis. Σκηνοθετούσε μιλώντας γαλλικά και καθοδηγούσε τους χορευτές με απόλυτη τελειομανία. Χορογράφησε τριάντα πέντε όπερες και χόρεψε στην «Πακίτα», σε ένα τσιγγάνικο μπαλέτο της εποχής του Ναπολέοντα και σε μία αναβίωση του «Satanella (η Αγάπη και η Κόλαση)», μια μυστηριώδης παντομίμα. Τα έργα αυτά ενδυνάμωσαν τη δημοτικότητα του κοινωνικού χορού, προκάλεσαν την αγάπη και τον ενθουσιασμό του κόσμου.

 

Ballet Master

Μετά το 1859, μια συνεργασία με τον Γάλλο χορογράφο Arthur Saint-Léon του Μπαλέτου Bolshoi της Μόσχας, δημιούργησε μεταξύ τους κάποια αντιπαλότητα. Ο Petipa σκηνοθέτησε το διάσημο έργο του «Η κόρη του Φαραώ» (1862) σε μουσική Cesare Pugni για την αποχαιρετιστήρια εμφάνιση της Carolina Rosati. Αμέσως μετά, στον απόηχο της επιτυχίας του έργου αυτού, τοποθετήθηκε maître de ballet των αυτοκρατορικών θεάτρων της Αγίας Πετρούπολης αλλά εργάστηκε στη σκιά του Saint-Leon μέχρι το 1869, όταν τελικά έγινε ο κύριος ballet master. Από τότε και μέχρι να αποσυρθεί το 1903, υπήρξε αξεπέραστος. Δεν χορογράφησε μόνο πάνω από 60 πλήρη μπαλέτα, αλλά, συνδυάζοντας τη γαλλική σχολή με τη δεξιοτεχνία των Ιταλών και την ιδιοσυγκρασία των Ρώσων, δημιούργησε τον κλασικό χορό που γνωρίζουμε σήμερα. Οι μεταγενέστεροί του Frederick Ashton και George Balanchine είναι κληρονόμοι του έργου του.

 

Ο Petipa υπήρξε αυθεντία των υπερθεαμάτων που απαιτούσε η αυτοκρατορική Αυλή αλλά και αυθεντία στη χορογραφία κλασικών solo και pas de deux. Μία variation του Petipa από την Ωραία Κοιμωμένη, τη Ραϋμόντα ή τη Μπαγιαντέρα, αποτελεί και σήμερα εξέταση ρεπερτορίου για μία μπαλαρίνα.

 

Αξίζει να αναφέρουμε μερικά από τα πιο γνωστά πρωτότυπα έργα του:

  • Le Dahlia Bleu (Η μπλε Ντάλια)-1860 σε μουσική Pugni, έργο που δημιούργησε για το ντεμπούτο της κόρης του Marie Petipa.
  • Don Quixote – 1869, σε μουσική Ludwig Minkus, ένα από τα all time classics.
  • La Camargo - 1872 σε μουσική Minkus, βασισμένο στην αληθινή ιστορία απαγωγής της μπαλαρίνας Marie Camargo και της αδερφής της.
  • La Bayadère - 1877 σε μουσική Minkus. Αναγνωρίσθηκε από τους κριτικούς ως ένα από τα κορυφαία αριστουργήματα και ιδιαίτερα η σκηνή γνωστή ως The Kingdom of the Shades, μία από τις πιο δημοφιλείς του κλασικού μπαλέτου.
  • The Sleeping Beauty – 1890, η Ωραία Κοιμωμένη σε μουσική Tchaikovsky.
  • The Nutcracker – 1892, Ο Καρυοθραύστης. Σε συνεργασία με τον Lev Ivanov, σε μουσική Tchaikovsky.
  • Raymonda – 1898, σε μουσική Alexander Glazunov, μπαλέτο που ετοίμασε αποκλειστικά για τη μούσα του, την Ιταλίδα μπαλαρίνα Pierina Legnani.

 

Γνωρίζατε πότε παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά τα 32 φουετέ;

Το 1893 ο Petipa ήταν ο επιβλέπων  των Cecchetti και Ivanov για το μπαλέτο Cinderella. Πρωταγωνίστρια η Ιταλίδα Pierina Legnani, η οποία τη βραδιά της πρεμιέρας, κατόρθωσε αυτό που καμία μπαλαρίνα δεν είχε καταφέρει μέχρι τότε: 32 συνεχόμενες πιρουέτες fouettés en tournant. H τελειότητα της τεχνικής της προκάλεσε ενθουσιασμό, με πολλούς κριτικούς της εποχής να τη χαρακτηρίζουν ως την υπέρτατη μπαλαρίνα της γενιάς της. Ο Petipa ήταν τόσο γοητευμένος με το άστρο της που της έδωσε τον πολύ σπάνιο τίτλο της  Prima ballerina assoluta και τα επόμενα 8 χρόνια δημιούργησε γι’ αυτήν πολλά νέα μπαλέτα.

 

Αναβίωση Έργων που έχουν μείνει χορογραφημένα από τον Petipa ως σήμερα

Ο Πετιπά, εκτός από τα πρωτότυπα μπαλέτα, διασκεύασε και αναβίωσε με τεράστια επιτυχία και πολλά άλλα, βάζοντας την ανεξίτηλη σφραγίδα του και επηρεάζοντας δραστικά τους επόμενους χορογράφους-σκηνοθέτες μέχρι και σήμερα. Κάποια από αυτά που σίγουρα θα γνωρίζετε είναι τα Paquita, Giselle, Le Corsaire, Coppelia, La Esmeralda, La Sylphide, Λίμνη των κύκνων, Κακοφυλαγμένη κόρη κ.α.

 

Εύα Καλαβρή,

Καθηγήτρια Χορού I.S.T.D.

 

Πηγές και περισσότερες πληροφορίες:

Wikipedia

The Encyclopedia of Dance and Ballet (Art Ebook)

The Encyclopedia of World Ballet by Mary Ellen Snodgrass

Περισσότερα

Σχόλια (0)

προσθέστε σχόλιο

Newsletter

Κάνε εγγραφή τώρα και ενημερώσου για ότι νέο ανεβαίνει!

Εμείς στο Instagram

@pointe.gr

Εμεις στο Facebook

SHOW ALL NEWS