Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ (αφιέρωμα)
0 349 Ημερολόγιο της μπαλαρίνας Ιστορία του μπαλέτου

Χρόνια πολλά Mr Baryshnikov!

Ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους και κορυφαίους σολίστες της εποχή μας, ο Ρώσο-Λετονός Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ (Mikhail Nikolaevich Baryshnikov), που έχει αναδειχθεί σε κλασικό, σύγχρονο και μοντέρνο χορό, κινηματογράφο, τηλεόραση, πειραματική σκηνή και θέατρο, ενώ συνεχίζει ακόμη την αξιοθαύμαστη πορεία του και προσφορά του στις Τέχνες, γίνεται σήμερα 70 ετών.

Δεν σας κρύβω ότι είναι ο αγαπημένος μου και θα μπορούσα να γράψω σελίδες ολόκληρες για τη χορευτική του δεινότητα, όμως θα προσπαθήσω να εστιάσω στην πορεία του στο κλασικό μπαλέτο και λιγότερο σε όλα τα υπόλοιπα με τα οποία ασχολείται. - Ε.Κ. 

Η αρχή...

Γεννήθηκε στις 27 Ιανουαρίου 1948 στη Ρίγα της Λετονίας και ξεκίνησε μπαλέτο στα δώδεκα. Πολύ γρήγορα διακρίθηκε για το ταλέντο του και αναχώρησε για το Λένινγκραντ όπου διδάχθηκε τη μέθοδο Vaganova από τον Alexander Pushkin. Έχασε τους γονείς του μικρός (η μητέρα του αυτοκτόνησε το 1960), ενώ ο ίδιος σε συνεντεύξεις του έχει δηλώσει ότι αξιοποίησε σαν ερμηνευτικό του εργαλείο τη στρατιωτική πειθαρχία που επέβαλλε στην οικογένεια ο πατέρας του, που ήταν ένας δύσκολος άνθρωπος.

Το 1967 αρχίζει για τον Mikhail μια θεαματική σταδιοδρομία με τα μπαλέτα Μαριίνσκι (αργότερα Kirov) στο Λένινγκραντ, όπου χόρεψε στο έργο Giselle. Σοβιετικοί χορογράφοι αναγνωρίζουν το σπάνιο ταλέντο του που συνδυάζεται με δυνατή σκηνική παρουσία και καθαρή κλασσική τεχνική, και, δημιουργούν αποκλειστικά γι’ αυτόν έργα και ρόλους. Ανάμεσα τους αξίζει να αναφερθούν το έργο Gorianka (Mountain Girl, 1968) του Oleg Vinogradov και το σόλο έργο “Vestris” του Jakobson (1969), για το οποίο κέρδισε το Βραβείο Nijinsky. Ανάμεσα στις βραβεύσεις του εκείνη την περίοδο είναι και δύο χρυσά μετάλλια, ένα το 1966 στο Διεθνή διαγωνισμό μπαλέτου της Βάρνας, και ένα το 1969 σε Διεθνή διαγωνισμό στη Μόσχα. 

Ένα σπάνιο ασπρόμαυρο απόσπασμα μας δείχνει τον νεαρό Μπαρίσνικοφ στο διαγωνισμό μπαλέτου του 1969 στη Μόσχα...

  

 

Η φυγή

Ο χαρισματικός “Misha” όμως δεν ήταν ευτυχισμένος στη Σοβιετική Ένωση. Το καθεστώς περιόριζε σημαντικά τις επαγγελματικές κινήσεις του, ανακατευόταν στις αποφάσεις του και του επέβαλλε συγκεκριμένο τρόπο ζωής και συμπεριφοράς. Αναζητώντας την καλλιτεχνική του ελευθερία, ουσιαστικά «απέδρασε» κατά τη διάρκεια μίας περιοδείας στον Καναδά το 1974, αναζητώντας πολιτικό άσυλο, απόλυτα σίγουρος ότι δεν επιθυμεί να επιστρέψει ποτέ ξανά πίσω.

Τα επόμενα δύο χρόνια συνεργάστηκε με δημοφιλείς χορογράφους (Alvin Ailey, Glen Tetley, Twyla Tharp και Jerome Robbins) εξερευνώντας το παραδοσιακό αλλά και το σύγχρονο στοιχείο στο χορό. Χόρεψε με το Εθνικό Μπαλέτο του Καναδά στο έργο La Sylphide πριν μετακομίσει στις ΗΠΑ όπου για τέσσερα χρόνια ήταν πρώτος χορευτής στο American Ballet Theatre (ABT) χορεύοντας, στον Καρυοθραύστη το 1976 και στον Δον Κιχώτη, το 1978. Αμέσως μετά, προσχώρησε στο New York City Ballet και εμφανίστηκε στα έργα Coppelia και La Sonnambula του Balanchine και σε παραγωγές μοντέρνου χορού του Jerome Robbins. Μόλις έναν χρόνο αργότερα διορίστηκε καλλιτεχνικός διευθυντής του ABT όπου, για την επόμενη δεκαετία, εισήγαγε μια νέα γενιά χορευτών και χορογράφων.

Το έργο

Κατά γενική ομολογία, υπήρξε στην ακμή του ένας χορευτής φαινόμενο, χαμηλού αναστήματος βέβαια (1,65 – 1,68), γεγονός που ευνοεί όμως την ταχύτητα και την ευελιξία, και χαρισματικός σε όλα τα επίπεδα. Η αψεγάδιαστη τεχνική του, ο έλεγχος και η σταθερότητά του όταν εκτελούσε εξωπραγματικούς συνδυασμούς αλμάτων και στροφών, έδιναν την αίσθηση ότι αψηφά τη βαρύτητα και σε άφηναν με ανοιχτό το στόμα, χωρίς υπερβολές.

Αξίζει πραγματικά να μοιραστώ μαζί σας, τη στιγμή που κάποτε έδειξα στο σύζυγό μου, που δεν έχει σχέση με το μπαλέτο, ένα απόσπασμα από σόλο στο Don Quixote, όπου πραγματικά πετάει,  και με απόλυτη σιγουριά μου είπε ότι τα άλματα αυτά είναι σίγουρα προϊόν μοντάζ!!! - Ε.Κ.
 

Την περίοδο 1990-2002, ήταν σκηνοθέτης και χορευτής του White Oak Dance Project, μαζί με τον Mark Morris με σκοπό να επεκτείνουν το ρεπερτόριο και την προβολή του αμερικάνικου σύγχρονου χορού.

Ο Μπαρίσνικοφ στην τηλεόραση

  • Τα Χριστούγεννα του 1977, το τηλεοπτικό δίκτυο CBS έφερε στην τηλεόραση την αμερικανική παραγωγή του Καρυοθραύστη με τον Μπαρίσνικοφ και άλλους αστέρες του ABT. Η συγκεκριμένη παράσταση, που έχει κυκλοφορήσει και σε DVD και είναι best seller, παίζεται ακόμη και σήμερα κάθε χρόνο, και, αποτελεί την πιο δημοφιλή εκδοχή του έργου, τουλάχιστον στις ΗΠΑ, ενώ έχει προταθεί και για βραβείο EMMY.
  • Υποδύθηκε τον Yuri Kopeikine, έναν διάσημο ρώσο χορευτή μπαλέτου και λάτρη των γυναικών, στην ταινία The Turning Point (1977), για την οποία έλαβε υποψηφιότητα για Oscar.
  • Συμμετείχε στην ταινία White Night (1985), από την οποία η σκηνή που στοιχηματίζει τις 11 συνεχόμενες πιρουέτες και.. κερδίζει είναι η πιο γνωστή!
  • Εμφανίζεται στην ταινία Dancers του 1987, όπου χορεύει αποσπάσματα του ρόλου του Albrecht στη Giselle, έναν ρόλο ορόσημο της πρώιμης περιόδου της καριέρας του.

 

 

Το καθηλωτικό του βλέμμα μάγευε ανέκαθεν το κοινό, ενώ, ακόμα και σήμερα στα 70 του πια χρόνια, η καλλιτεχνική υπόσταση περιλαμβάνει και αξιοσημείωτη υποκριτική ικανότητα και φυσικά, τον ασύγκριτο "αέρα" της πείρας του και χαρακτηριστικής ερμηνευτικής του δύναμης.

Ο Μπαρίσνικοφ στην Ελλάδα… ως ηθοποιός

  • Το 2013, στην παράσταση The Old Woman, του σκηνοθέτη Bob Wilson με συμπρωταγωνιστή τον Willem Dafoe.
  • To 2017, στην παράσταση Α Letter to a Μan, επίσης του Bob Wilson, βασισμένη στα ημερολόγια του Νιζίνσκι που περιγράφουν την εφιαλτική του κάθοδο στον κόσμο της σχιζοφρένειας.

...Και το άστρο του συνεχίζει να φωτίζει. Από Το 2005, ίδρυσε και διευθύνει το Κέντρο Τεχνών Baryshnikov (BAC) στη Νέα Υόρκη, έναν χώρο σχεδιασμένο να υποστηρίζει τη δημιουργική έκφραση καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ Mr. Baryshnikov!!!

 

Εύα Καλαβρή, Καθηγήτρια Χορού I.S.T.D

 

Πηγές – Πληροφορίες

 

 

http://bacnyc.org/

Wikipedia

The Encyclopedia of World Ballet by Mary Ellen Snodgrass

Περισσότερα

Σχόλια (0)

προσθέστε σχόλιο

Newsletter

Κάνε εγγραφή τώρα και ενημερώσου για ότι νέο ανεβαίνει!

Εμείς στο Instagram

@pointe.gr

Εμεις στο Facebook

SHOW ALL NEWS